Bilgi

A'dan Z'ye Mücevher Sözlüğü

Mücevher, altın, gümüş, değerli metaller ve kuyumculuk sanatıyla ilgili terimler – anlaşılır şekilde açıklanmıştır.

A
Agat
Karakteristik bantlı yapısıyla bilinen bir kuvars (kalsedon) türü; süs taşı olarak sevilir.
Akuamarin
Beril grubundan açık mavi renkli değerli taş.
Alaşım
Birden fazla metalin karışımı; örn. altın, bakır ve gümüş.
Altın Kaplama
Başka bir metal üzerine ince altın tabaka.
Alyans
Geleneksel olarak altından yapılan evlilik yüzüğü.
Ametist
Mor renkli kuvars; en bilinen süs taşlarından biridir.
Ayar
Altın oranının ölçüsü; 24 ayar saf altına eşittir.
Ayar Damgası
Saflık ve köken için vurulan damga.
B
Bakır
Altına kırmızımsı ton veren alaşım metali.
Beril
Zümrüt ve akuamarinin ait olduğu mineral grubu.
Beyaz Altın
Beyaz tonlu, genellikle rodyum kaplı altın alaşımı.
Bileklik
Hareketli halkalardan oluşan esnek kol takısı.
Bilezik
Sert ve kapalı kol takısı; Türk geleneğinde merkezî bir yere sahiptir.
Bilezik
Türk altın bileziği; klasik düğün ve özel gün hediyesi.
Broş
İğne mekanizmalı, takılıp çıkarılabilen süs.
Ç
Çerçeve Mıhlama
Taşı çevreleyen çerçeve şeklinde yuva.
Çeyrek Altın
Çeyrek ağırlığında altın sikke; özel günlerde sevilen bir hediye.
Çivili Küpe
Düz çivili ve kilitli kulak takısı.
D
Damgalama
Saflık ve üretici işaretiyle damgalama.
Değerli Metal
Altın, gümüş veya platin gibi paslanmaya dayanıklı metal.
Değerli Taş
Nadir, sert ve çoğunlukla saydam süs taşı.
Döküm
Eritilmiş metalin kalıba dökülmesiyle takı üretimi.
Dublé
Üzerine altın tabaka kaplanmış adi metal.
Dükaten Altını
Çok yüksek ayarlı altın (986/1000), geleneksel olarak sikkelerde.
E
Elmas
Saf karbondan oluşan, en sert doğal değerli taş.
F
Faseta
Değerli bir taşın işlenmiş düz yüzeyi.
Figaro Zincir
Uzun ve kısa halkaların dönüşümlü dizildiği zincir türü.
G
Gerdanlık
Özenle işlenmiş, çoğu zaman taş süslemeli gerdanlık.
Gravür
Metale işlenen yazı veya süsleme.
Gümüş
Değerli metal; takıda çoğunlukla 925 ayar gümüş olarak kullanılır.
H
Hasır
Sık örülmüş, hasır desenli Türk altın zinciri.
İ
İmitasyon
Gerçek değerli taşın yapay taklidi.
İnci
İstiridyelerde oluşan organik süs taşı.
İnklüzyon
Taşın içindeki doğal oluşum.
K
Kabartma İşçiliği
Metal yüzeyleri zımba ve dövme ile süsleme.
Kaboşon
Fasetasız, düz ve kubbeli kesim.
Kararma
Gümüşün havayla tepkimesi sonucu kararması.
Karat (Taş)
Değerli taşlar için ağırlık birimi (1 karat = 0,2 g); altında saflık „ayar“ ile belirtilir.
Kehribar
Fosilleşmiş ağaç reçinesi; organik bir süs taşı.
Kesim
Bir değerli taşın biçimi ve işlenişi.
Kırmızı Altın
Bakır oranı yüksek, canlı kırmızı tonlu altın alaşımı.
Kol Düğmesi
Gömlek kol ağzını kapatmaya yarayan süs.
Kolye Ucu
Bir zincire veya kolyeye takılan süs parçası.
Kral Zinciri
İç içe geçmiş halkalı, sık ve gösterişli zincir türü.
Kuvars
Yaygın bir mineral; ametist, sitrin ve dağ kristali bu gruptandır.
Kuyumcu
Takı ve saat satan uzman dükkân ve satıcı.
Kuyumcu Ustası
Değerli metallerden takı üreten zanaatkâr.
Külçe
Yatırım için standart ölçülerde değerli metal bloğu.
Kültür İncisi
İnci çiftliklerinde yetiştirilen inci.
L
Lal Taşı
Genellikle koyu kırmızı renkli değerli taş.
Lapis Lazuli
Koyu mavi süs taşı; çoğu zaman altın renkli benekler taşır.
Lehimleme
Eriyen bir lehim ile metal parçalarını birleştirme.
M
Mıhlama
Taşı takı içinde sabitleyen yuva.
Mine
Metal üzerine eritilerek işlenen renkli cam tabakası.
Mohs Sertliği
Minerallerin 1 (talk) ile 10 (elmas) arası sertlik ölçeği.
Mücevher
Genellikle değerli taşlı, kıymetli süs eşyası.
N
Nikel
Alerjiye yol açabilen alaşım metali.
Nişan Yüzüğü
Evlilik teklifi için yüzük; çoğu zaman tektaş.
Niyello
Dekoratif kakma olarak kullanılan siyah metal alaşımı.
O
Oniks
Kalsedonun koyu siyah türü.
Ons (İnce Ons)
Değerli metaller için uluslararası ağırlık birimi (31,1 g).
Opal
Yanardöner renk oyunlu süs taşı.
P
Paladyum
Platin grubu metal; nikelsiz beyaz altında kullanılır.
Pave
Bir yüzeyin çok sayıda küçük taşla sık biçimde döşenmesi.
Pırlanta
57 veya 58 fasetaya sahip, yuvarlak kesimli elmas.
Pırlanta Kesimi
En yüksek ışık kırılımı ve parıltı için kesim biçimi.
Platin
Çok değerli, ağır ve dayanıklı beyaz metal.
R
Rodyum Kaplama
Beyaz altının parlak rodyum tabakasıyla kaplanması.
Roze Altın
Yüksek bakır oranlı, pembe tonlu altın alaşımı.
S
Saf Altın
999/1000 saflığında (24 ayar) saf altın.
Saf Gümüş
999/1000 saflığında saf gümüş.
Safir
Korund grubundan, çoğunlukla mavi değerli taş.
Saflık (Ayar)
Saf değerli metal oranı; binde olarak belirtilir.
Sarı Altın
Sıcak, sarı tonlu altın alaşımı.
Sert Gerdanlık
Sert ve kapalı boyun takısı.
Sertlik (Mohs)
Taşların çizilme direncini gösteren 1–10 arası ölçek.
Sikke
Basılmış altın veya gümüş parça; yatırım amacıyla da kullanılır.
Sitrin
Sarıdan altın kahverengiye dönüşen kuvars.
Som (İçi Dolu)
Tamamen metalden yapılmış, içi boş olmayan.
Sterling Gümüş
925/1000 saflığında gümüş alaşımı.
T
Tam Altın
Tam ağırlıkta Türk altın sikkesi.
Tanzanit
Nadir, mavi-mor renkli değerli taş.
Tektaş
Tek başına mıhlanmış taş; örneğin nişan yüzüğünde.
Telkari
İnce tellerle yapılan oymalı işçilik.
Tırnaklı Mıhlama
Taşı küçük tırnaklarla tutan yuva.
Top Zincir
Eşit ve yuvarlak halkalardan oluşan zincir türü.
Topaz
Birçok renkte bulunan, çoğu zaman mavi veya sarı değerli taş.
Turkuaz (Firuze)
Mavi-yeşil, mat süs taşı.
Y
Yakut
Korund grubundan kırmızı değerli taş.
Yaprak Altın Dublé
Üzerine sıkıca altın tabaka kaplanmış malzeme.
Yatırım
Değerini koruyan yatırım aracı olarak değerli metal.
Yatırım Altını
Genellikle külçe veya sikke biçiminde, yatırım amaçlı altın.
Z
Zincir
Birbirine bağlı halkalardan oluşan boyun takısı.
Zirkonyum
Sentetik, elmasa benzeyen süs taşı.
Zümrüt
Beril grubundan yeşil değerli taş.